Naamprobleem

Er bestaat een probleem met mijn familienaam. Die 'd' op het eind zorgde enkele decennia geleden al voor interpretaties die steeds in de richting van Frankrijk wees. Sedertdien klopte ook Noord-Afrika stevig aan de douanepoort en werd me uitsluitend nog maar gevraagd of de naam op een Marokkaanse oorsprong stoelde. Dan maar wat tegengeluid uit de 'jongere' familietak die helemaal geen gedachtenkronkels over de familienaam oproept.

# 18 LibraryThing

Al geruime tijd geleden heb ik zitten nadenken over een manier om mijn vele meters met boeken op een prettige manier in een database onder te brengen. Het kan natuurlijk uiterst simpel, door een word-bestand aan te maken op titel van boek en/of auteur(s), en huppetee klaar. Maar er lonkten ook database-programma's die verleidden tot het invullen van meer dan alleen basisgegevens. Bv. de datum van aankoop of verkrijging, de kostprijs, de waarde, het ISBN-nummer, het aantal pagina's, commentaar op de inhoud enz. Zo kwam ik uit bij de software van Primasoft, genaamd 'Bookorganizer'.

Een visueel heel aantrekkelijk programma, waar ook tal van statistieken op een grafisch mooie manier in beeld gebracht konden worden. Echter waren er ook een paar nadelen aan deze software. Je diende echt alles zélf in te vullen, en bij wat langere boektitels smoorde de input als je boven een bepaald aantal karakters uit kwam. Daarmee bleek dat Bookorganizer zich met name richtte op literatuur, en niet op wetenschappelijke boeken met bv. uitgebreide ondertitels.

LibraryThing biedt een oplossing omdat hier slim gebruik gemaakt wordt van info van een groot aantal bibliotheken van over de hele wereld. Met een beetje zelf ingevoerde tekst wordt een hoop relevante informatie vanuit de bibliotheekwereld aangevuld. In Nederland is de belangrijkste connectie de Koninklijke Bibliotheek. Zijn we dan klaar? Eh nee, want toen ik bezig was met het invoeren van een aantal boektitels, bleek het dat de KB weleens moeite had met de identificatie van mijn werken. Nu heb ik natuurlijk een curieuze bieb, al zeg ik het zelf, maar het gebeurt me net iets te vaak dat ik verse en voor bieb-instellingen niet traceerbare titels moet invoeren. In zulke gevallen moet ik een daad stellen, en dien ik zoveel mogelijk handmatig in te voeren, opdat anderen na mij de vruchten zullen plukken van mijn invoerarbeid.

Heel vreemd is dit mij niet, want er bestaan ook een stel DVD-database programma's die via de streepjescodes direkt een boel gegevens voor je kunnen aanvullen. En ook daar mag ik met regelmaat baanbrekend werk verrichten. Wie voldoende tijd ter beschikking heeft en zich een strikt doel voor ogen stelt om zijn/haar boekerij via LibraryThing in beeld te brengen gaat natuurlijk onverdroten voort. Anderen, zoals ik, worden weleens moedeloos van die nog niet 'geregistreerde' boekwerken, en vorderen wat de opbouw van hun biebregistratie maar traag. Het programma biedt een aantal mogelijkheden om de bieb uit te printen. Persoonlijk vind ik ze allemaal maar matig fraai van lay-out. En die mogelijk om ook voorkanten van boektitels (stofomslagen) mee te printen doen koddig aan. Want die zijn maar hap-snap beschikbaar. Een beetje serieuze bieb geeft wat dat betreft alleen maar zwarte plaatjes te zien, zoals hierboven op de tweede afbeelding.
Ik neem aan dat de connectie van LibraryThing met het archiefwezen hier niet echt relevant is, althans niet in relatie tot het Gelders Archief. De bieb van rechtsvoorganger Rijksarchief in Gelderland is door oorlogshandelingen in 1944 een flinke knauw toegebracht. De wederopbouw van dit bestand is sedertdien op bewonderenswaardige manier aangepakt, maar de koppeling naar de moderne toegang van onze bieb bewandelt een andere weg dan die via LibraryThing.

Royal wedding

Mijn achterneef in Engeland treedt in het huwelijk, en daar moeten we natuurlijk bij zijn. Het belooft een drukke dag te worden, maar als ik dan op enig moment de camera's op me gevestigd zie zal ik niet nalaten even naar jullie te wuiven.

# 17 Sociale netwerken

En daar zijn ze dan eindelijk, de sociale netwerksites. Doorgaans gratis en mede daarom ook heel populair in den lande (en daarbuiten). Ik herinner me nog de snelle groei van SchoolBank. Jezelf situeren binnen scholen en klassen. Larderen met klassenfoto’s en allerlei persoonlijke herinneringen aan de site toevertrouwen over leuke, vreemde en nare types uit de schoolse omgeving. Wie nog een stap verder wilde gaan bood foto’s van zichzelf van toen en nu aan. De groeiende populariteit verleidde de eigenaren van deze site echter tot de omzetting in een betaald lidmaatschap. Daardoor werd dit communicatiemiddel binnen de kortste keren een doodsteek toegediend en kwam er vervolgens niet veel nieuwe imput meer bij.

Op naar Hyves dan, erg Nederlands, gratis, volop mogelijkheden tot het plaatsen van praatjes, plaatjes en filmpjes. De persoonlijke pagina kan naar eigen inzicht worden ingericht en van een achtergrond worden voorzien. Naast een privé-pagina kan men zich o.a. aan belangen-, werk-, beroeps- en verenigingspagina’s verbinden. Wanneer die nog niet bestaan kan men die ‘aanmaken’. De initiatiefnemer daartoe wordt in de regel tevens beheerder van die pagina. Het Gelders Archief heeft ook een eigen plekje op Hyves, en men kan daar m.n. medewerkers en vrijwilligers als gelieerden aantreffen. Daarmee is dan ook alles gezegd. De pagina wordt niet ingezet om nieuws uit te zetten, polls te plaatsen of formele contacten te onderhouden. Dit komt vooral omdat Hyves zich richt op de categorie van 10 tot 35-jarigen. Niet echt de klantenkring van een archiefdienst dus. Hyves is bovendien gericht op gezelligheid. En men weet: na een bakje zoutjes en wat biertjes gaat men over tot de orde van de dag. Dat wil zeggen, de Hyves-gebruiker wordt zachtaan een ‘rustend’ lid van deze community.

Facebook is het medium voor de hele aardbol en naar ik inschat ook voor een ruimere leeftijdscategorie dan bij Hyves. Archiefdiensten kunnen zich hier ook als deelnemer aanmelden, en geïnteresseerden kunnen daardoor niet alleen kennis nemen van de informatie die wordt verstrekt maar ook zelf initiatieven nemen tot een laagdrempelig contact met de betrokken dienst. Het Gelders Archief doet op dit podium helemaal niets. Hoe het wel kan bewijst bv. de pagina van het Nationaal Archief van Roemenië.
LinkedIn tenslotte laat de gebruiker in de eerste plaats snuffelen aan de zakenwereld. Ook hier een gezichtenparade van medewerkers van het Gelders Archief, maar verder treffen we er geen boodschap aan. Dat is een gemiste kans. Het Gelders Archief kent ook een zakelijk pootje in de vorm van de Stichting Gelders Erfgoed Diensten. Die commerciële instelling zou binnen dit zakelijke netwerk mooie sier kunnen maken, maar in de praktijk gebeurt dat niet.

# 16 Webkletsen

Okay, het herdenken was wat aan de vroege kant, maar dat doet de zomer dit jaar ook. Snel weer terug naar serieuze zaken. Ding 16 wacht, en dat is bijna een inkoppertje. Kletsen via internet, met of zonder bewegend beeld. Al die mogelijkheden bestaan al geruime tijd. Als we de beeldtelefonische mogelijkheden even terzijde stellen zien we dat chatten in feite niets anders is dan online met elkaar emailen. Is een beproefd communicatiemiddel. De klets- en seksindustie tikken zich zo de vingers lam. Maar ook kan men op deze manier het serieuze gesprek aan. Al is het wel opletten, want ik heb me vaak in de vingers gesneden door een chat aan te gaan met familieleden aan de andere kant van de wereld waar het klokje minimaal 6 uur vroeger sloeg. Waar de gesprekspartner aldus op dreef raakte, ging bij mij vanwege het late tijdstip het lampje uit.

Foto links: ingekleurd wapen van het geslacht Velinck uit de handschriftencollectie Van Rhemen, in het Gelders Archief. Het plaatje heeft niets met het onderwerp te maken, maar voor een onderwerp als webkletsen maakt een afbeelding niets uit.

Beroepshalve is de chat ook inzetbaar. Het is loffelijk om te zien hoe collega's in het arbeidsveld deze mogelijk aangrijpen. Ik vraag me echter af wat het oplevert. Een chat betekent dat iemand uit het vakgebied zich rechtstreeks voor contact beschikbaar stelt. Zoiets kost de organisatie dure tijd, terwijl de mogelijkheid bestaat om de informatie ook via de wat trager werkende 'info'-email te verkrijgen. Het probleem ligt niet bij simpele en kosteloze vragen, maar met name bij specifieke vragen. De chattende archiefcollega zal dan bijna altijd toch moeten verwijzen naar (niet kosteloze) antwoord- en onderzoeksoplossingen. De archiefcommunicator die chatten mag met klanten en geïnteresseerden is een (te) duur speeltje van de organisatie. Al was het maar omdat heel veel Gelderse webklanten aan de andere kant van de grote plas wonen. Juist ja, daar waar het wakkere leven dus ook minimaal 6 uur met het onze verschilt.

Herdenking

De meimaand nadert weer snel, en dan knaagt de Tweede Wereldoorlog als elk jaar aan onze stoel. Moment van gedenken en herdenken, en hier dus ook maar, met een fragment uit een boeiende film.

# 15 Twitter

Twitter is een leuk blogspeeltje dat mij wel kan bekoren. Snel min of meer gesorteerd nieuws binnenhalen, en als men een aanvechting heeft kan de wereld ook iets worden toegeroepen. Ik hoef Twitter natuurlijk niet uit te leggen, maar wil wel een paar opmerkingen maken. We zoeken zelf uit wie we willen volgen, maar moeten ook niet gaan overdrijven. Hoe meer personen en instellingen je volgt, des te meer spoelen de berichten over je scherm. Voordat je het weet ga je tweets missen omdat die alweer naar beneden zijn gezakt onder het gewicht van weer nieuwere berichten. Veel twitteraars zijn ijdel en vinden het heerlijk om steeds grotere aantallen volgers te krijgen. Dan worden steeds de nieuwe mijlpalen bejubeld en vaak ook nog de nieuwelingen met name bedankt voor hun betoonde interesse. Het fenomeen kent zelfs vreemde trekjes. Ik ken lieden die nooit een tweet plaatsen, maar desondanks door tientallen worden gevolgd. Volgers zijn vaak ook bedrijven en instellingen die je al hebben ontdekt via bv. LinkedIn, en lijken te wachten op je tweet-signalen waarop zij dan in commerciële zin kunnen inspelen. Het mag duidelijk zijn dat Twitter daarvoor geen geschikt medium is.
Wat het belang van Twitter voor archiefdiensten is, is ook wel helder. Sneller dan het snelste persbericht kunnen nieuwsfeiten de wereld in worden gestuurd. Sommige diensten melden zich vrijwel dagelijks, andere enkele keren per maand. Opvallend is ook dat m.n. de stevig twitterende archiefinstellingen ook in de avonduren en in het weekeinde langs komen, terwijl andere zich aan de kantooruren houden. De eerstgenoemde categorie is natuurlijk slimmer, of aardiger gezegd: doelgerichter bezig. Bovendien zijn hier, anders dan bij particulieren, de aantallen volgers wél van groot belang. Een zoektochtje langs de twitteraars leert dat het er ritselt van de zgn. erfgoedinstellingen, maar dat de archiefwereld er nog weinig aan de weg timmert. Voldoende te doen dus.